Sorry, you need to enable JavaScript to visit this website.

You are here

Description

So sánh vị trí của chính phủ theo Hiến pháp năm 1980 và Hiến pháp năm 1992

Chúng ta biết rằng: Chính phủ là cơ quan hành pháp sau khi Quốc hội thực hiện quyền lập pháp của mình. Thông qua các chính sách, quyết định của mình để thực hiện pháp luật. Tuy nhiên, qua 5 lần ban hành Hiến pháp mới. Vị trí của Chính phủ cũng được dần thay đổi. Và nổi bật nhất là giữa Hiến pháp 1980 với Hiến pháp 1992. Vậy sự khác nhau về vị trí đó là như thế nào?

 

Chính phủ là cơ quan chịu chấp hành của Quốc hội bởi lẽ Chính phủ là do Quốc hội thành lập. Với chức năng là hành pháp chính vì thế Chính phủ cơ quan hành chính nhà nước cao nhất của nước ta.

Ngoài ra, Chính phủ còn có nhiệm vụ thống nhất quản lý việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị, kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại của Nhà nước;

Bảo đảm hiệu lực và sự quyền lực của bộ máy nhà nước từ trung ương đến cơ sở;

Bảo đảm việc tôn trọng và chấp hành Hiến pháp và pháp luật của các cơ quan tổ chức, của tất cả công dân nước Việt Nam; 

Giúp nhân dân phát huy quyền làm chủ trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đảm bảo sự ổn định về đời sống vật chất và tinh thần cho người nhân dân.

Cuối cùng, Chính phủ chịu trách nhiệm trước Quốc hội. Báo cáo công tác trước Quốc hội, Uỷ ban thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước. 

→ Qua hai điều trên ta thấy Chính phủ vừa là cơ quan chấp hành của Quốc hội, vừa là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất.

Tìm hiểu thêm: pháp luật hành chính là gì

Chính phủ là cơ quan chấp hành quốc hội

Thứ nhất, Quốc hội thành lập ra Chính phủ, quy định cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn cho Chính phủ. Chính phủ hoạt động dưới sự giám sát của Quốc hội, nhiệm kỳ của Chính phủ theo nhiệm kỳ của Quốc hội.

Thứ hai, Chính phủ chịu trách nhiệm trước Quốc hội và báo cáo công tác với Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội và Chủ tịch nước.

Thứ ba, thành viên của Chính phủ cũng, các cơ quan thuộc chính phủ và giúp việc cho chính phủ đều hoạt động dưới sự giám sát của Quốc hội. Quốc hội có thể bãi nhiệm, miễn nhiệm, cách chức theo quy định của pháp luật. Và tương tự nhiệm kỳ của các cơ quan này cũng theo nhiệm kỳ của Quốc hội.

Thứ tư, Những quyết định hay Nghị quyết của Quốc hội, đều được Chính phủ tổ chức, triển khai thực hiện. Thông qua các văn bản, phương hướng và các chính sách.  

Chính phủ là cơ quan hành chính cao nhất của nhà nước

Theo như Hiến pháp năm 1980 thì Chính phủ có tên gọi là Hội đồng bộ trưởng. Tên gọi này hết sức bao quát tất cả các cơ quan, chủ thể trong việc quản lý hành chính nhà nước. Tuy nhiên, có thể thấy lại chưa rõ ràng, rất khó xác định.

Đến Hiến pháp năm 1992 thì quy định rõ ràng Chính phủ là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất của nước Cộng Hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Tên của Chính phủ được gọi đơn giản là Chính phủ, không còn gọi là Hội đồng Bộ trưởng.

Hiến pháp năm 1980 với quy định Chính phủ là cơ quan chấp hành của Quốc hội và là cơ quan hành chính cao nhất của Quốc hội. Chính điều này đã làm cho Chính phủ thiếu tính độc lập tương đối trong lĩnh vực hoạt động hành chính Nhà nước. Chưa kể đến, nếu quy định như thế hoạt động hành chính của Chính phủ chỉ bao trùm trong Quốc hội.

Để khắc phục nhược điểm này, Hiến pháp năm 1992 đã có quy định cụ thể. Xây dựng theo quan điểm phân chia quyền lực, nhưng quyền lực Nhà nước vẫn tập trung thống nhất nhưng cần phải có sự phân chia chức năng rành rọt giữa các cơ quan Nhà nước lập pháp, hành pháp và tư pháp.

Vì vậy Hiến pháp năm 1992 quy định: “Chính phủ là cơ quan chấp hành của Quốc hội, cơ quan hành chính Nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ”. Với quy định này Chính phủ là cơ quan hành chính Nhà nước cao nhất của Nhà nước chứ không phải của Quốc hội, có thể hoạt động một cách độc lập tương đối trong lĩnh vực hành chính Nhà nước. Khẳng định Chính phủ là cơ quan chấp hành của Quốc hội nhưng là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Thông qua đây chỉ rõ tính chất của Chính phủ và mối quan hệ giữa Chính phủ và Quốc hội. 

Chưa hết, Chính phủ là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đây là quan điểm có sự đổi mới so với Hiến pháp năm 1980, nhằm đề cao vị trí của Chính phủ trong hoạt động quản lý nhà nước. 

Xem thêm về: văn bản hành chính

Chức năng của Chính phủ

 

Về chức năng, dù có tên gọi khác qua 5 bản Hiến pháp nhưng Chính phủ đều được xác định là cơ quan Nhà nước có chức năng hành pháp. Ngoài ra, Chính phủ còn có chức năng quan trọng là quản lí đất nước theo quy định của Hiến pháp và Pháp luật. Chức năng của Chính phủ được thể hiện thông qua việc:

 

– Thống nhất quản lý việc thực hiện các nhiệm vụ của Nhà nước.

 

– Đảm bảo hiệu lực của bộ máy Nhà nước từ trung ương đến địa phương.

 

– Đảm bảo tôn trọng và thực hiện Pháp luật.

 

– Đảm bảo ổn định và không ngừng nâng cao đời sống nhân dân.

Nội dung khác: đơn tố cáo